در جلسهٔ آزمون، زمان منبعی محدود است و باید مثل بودجه خرجش کرد. بسیاری از داوطلبان سؤالهایی را که بلدند به دلیل کمبود وقت از دست میدهند. خبر خوب این است که مدیریت زمان آزمون یک مهارت است و با تمرین زماندار بهتر میشود. در این مقاله چند راهبرد عملی را همراه با منطق علمیشان مرور میکنیم.
۱. آزمون را در دو دور حل کنید
دور اول: سؤالهایی که راهحلشان فوراً به ذهن میرسد را سریع حل کنید و سؤالهای وقتگیر را علامت بزنید. دور دوم: با زمان باقیمانده سراغ علامتدارها بروید. منطق روانشناختی این روش «بار شناختی» است: ذهن ما ظرفیت محدودی برای پردازش همزمان دارد و گیر کردن روی مسئلهٔ دشوار، منابع لازم برای مسئلههای آسان را مصرف میکند.[1]
۲. برای هر سؤال سقف زمانی تعیین کنید
آزمونی با ۶۰ سؤال و ۷۵ دقیقه زمان: میانگین ۱٫۲۵ دقیقه برای هر سؤال. اگر روی سؤالی ۲٫۵ دقیقه (دو برابر میانگین) گذاشتید و جواب نگرفتید، علامت بزنید و بروید.
رها کردن سؤال هم بخشی از مهارت است؛ تصمیم را از قبل بگیرید تا وسط آزمون با استرس تصمیمگیری نکنید.
۳. سیاست نمرهٔ منفی را از قبل بنویسید
بودسکو و بار-هیلل در تحلیل تصمیممحور نمرهگذاری با جریمه نشان دادند اینکه جواب بدهیم یا نه، به احتمال درست بودن حدس و مقدار جریمه بستگی دارد و در شرایط معمول، حدسزدن وقتی چند گزینه حذف شده باشد از نظر ریاضی سود دارد، مگر آنکه فرد نسبت به ریسک بسیار محتاط باشد.[2]
| وضعیت | سیاست پیشنهادی (در آزمونی با جریمهٔ یکسوم) |
|---|---|
| یک گزینه را مطمئن حذف کردم (۴ گزینه) | بهطور میانگین حدس خنثی است؛ بر اساس ریسکپذیری خود تصمیم بگیرید |
| دو گزینه را مطمئن حذف کردم | حدسزدن بهطور میانگین سودمند است |
| هیچ گزینهای را نمیتوانم حذف کنم | نزدن معمولاً بهتر است |
قاعدهٔ دقیق نمرهگذاری و جریمهٔ آزمون خود را از اطلاعیهٔ رسمی همان آزمون بخوانید؛ جدول بالا فقط منطق تصمیمگیری را نشان میدهد.
۴. ترتیب درسها را تمرین کنید
ترتیب بهینه برای هر داوطلب فرق دارد. در آزمونهای آزمایشی چند ترتیب را امتحان کنید و با توجه به نمره و تمرکز، یکی را انتخاب و تا روز آزمون ثابت نگه دارید. تغییر ترتیب در روز آخر خطر دارد.
۵. اضطراب را مدیریت کنید
اضطراب بالا ظرفیت حافظهٔ کاری را اشغال میکند و در مسئلههای نیازمند حافظهٔ کاری افت عملکرد ایجاد میکند.[3] دو نفس آهسته و عمیق بین بخشها، و تصمیم نگرفتن در لحظه، سادهترین ابزارند. در مقالهٔ کنترل استرس آزمون روشهای بیشتری آمده است.
تمرین مدیریت زمان
- هفتهای یک بار آزمون جامع را با زمان رسمی و بدون توقف حل کنید.
- بعد از آزمون بنویسید زمان در کجا هدر رفت.
- اگر نتایج را در سامانه ثبت کنید، روند چند هفتهٔ شما قابل مقایسه است؛ در آزمون و کارنامهٔ دکتر پلن این امکان وجود دارد.
دو دور حل + سقف زمانی هر سؤال + سیاست روشن نمرهٔ منفی = تصمیمهای کمتر در لحظه و تمرکز بیشتر روی حل مسئله.
منابع
- Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285.
- Budescu, D., & Bar-Hillel, M. (1993). To guess or not to guess: A decision-theoretic view of formula scoring. Journal of Educational Measurement, 30(4), 277–291.
- Beilock, S. L., & Carr, T. H. (2005). When high-powered people fail: Working memory and "choking under pressure" in math. Psychological Science, 16(2), 101–105.





